DWSZdr
Rys historyczny
Czwartek, 23 listopada 2017 r.

Farmacja jako nauka wywodzi się ze sztuki leczenia ziołami. Za kolebkę ziołolecznictwa uważany jest Starożytny Egipt, gdzie kapłani uzdrawiali chorych miksturami przygotowanymi z uprawianych przy świątyniach roślin leczniczych. Ogromny wkład w rozwój całej wiedzy medycznej wniósł Hipokrates, jednak za ojca farmacji uważany jest rzymski lekarz Claudius Galen, który stworzył podstawy wielu postaci leków.


W epoce Średniowiecza sztuka farmaceutyczna rozwijała się w chrześcijańskich klasztorach, dzięki tradycji zakonnej. Wśród polskich uczonych epoki renesansu największe zasługi w rozwoju wiedzy o leczniczym wykorzystaniu roślin przypisuje się badaczowi z Oświęcimia, profesorowi Akademii Krakowskiej, Szymonowi Syreńskiemu, znanemu pod przydomkiem Syreniusz. Dziełem jego życia był największy w owych czasach, wydany drukiem, ilustrowany Zielnik opisujący prawie 800 gatunków europejskich roślin użytkowych, również polskich, wykorzystywanych głównie w lecznictwie. Księga należy do klasyki dzieł botanicznych, a jej twórca zdobył sławę najwybitniejszego polskiego zielnikarza.


Najbardziej znanym polskim aptekarzem pełniącym służbę wojskową był Karol Ferdynand Eichler, który uczestniczył w kampanii napoleońskiej w 1812 r. dowodząc ambulansem aptecznym 4 Dywizji Czwartego Korpusu gen. Latour-Maubourg.
W czasie Powstania Listopadowego brał czynny udział w walce z epidemią cholery, udzielając pomocy zarówno polskiej ludności, jak i żołnierzom carskiej armii. Za tę postawę otrzymał od cara szlachectwo. Karol Eichler był autorem pierwszego polskiego kodeksu etyki dla aptekarzy, wydanego w roku 1847.


Nie sposób pominąć zasług Ignacego Łukasiewicza – farmaceuty, działacza niepodległościowego, społecznika, twórcy przemysłu naftowego, rafinacji ropy naftowej i wynalazcy lampy naftowej, jak również Kazimierza Funka, który sławę zyskał dzięki wyizolowaniu pierwszej witaminy oraz prowadzonych badań nad kolejnymi witaminami i ich zastosowaniem w lecznictwie, hormonami (wyizolował insulinę) czy badań nad przyczynami powstawania chorób nowotworowych.


Jedną z pierwszych Polek farmaceutek była Antonina Leśniewska, która w roku 1901 uzyskała tytuł magistra farmacji, jako pierwsza kobieta w Rosji. Była pierwszą kobietą, która założyła swoją aptekę, gdzie prowadziła działalność szkoleniową dla kobiet z zakresu farmacji.


Leopold Skulski
był jedynym w historii polskim farmaceutą, który sprawował urząd Prezesa Rady Ministrów w II Rzeczypospolitej Polskiej. Był aptekarzem, przedsiębiorcą, społecznikiem, aktywnym działaczem politycznym. W 1917 roku został nadburmistrzem miasta Łodzi, a w 1919 roku posłem na Sejm Ustawodawczy II RP. W grudniu 1919 r. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski powierzył mu funkcję utworzenia rządu.

Patronem farmaceutów jest Święty Damian, lekarz rzymski i męczennik chrześcijański, który podróżując ze swym bratem wykorzystywał dar uzdrawiania ludzi, niosąc bezinteresowną pomoc. W czasach prześladowania chrześcijan bracia Kosma i Damian zostali uwięzieni i poddani okrutnym torturom, zanim uśmiercono ich poprzez ścięcie głów mieczem. Ich grób w Cyrze, w Azji Mniejszej stał się miejscem kultu.


Znakiem – symbolem dla farmacji, rozpoznawalnym na całym świecie jest  wąż Eskulap, opleciony na kielichu oraz zielony krzyż.